اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، کاپ ۳۱، در آنتالیای ترکیه دو روز پس از موعد بدون دستیابی به توافق به پایان میرسد؛ اتحادیه اروپا و برخی دیگر از طرفها با پیشنویس نهایی مخالفت کردند، زیرا که در آن هیچ اشارهای به ضرورت حذف تدریجی سوختهای فسیلی، که عامل اصلی گرمایش جهانی هستند، نشده بود.
مراد کوروم، وزیر محیط زیست ترکیه و رئیس اجلاس کاپ ۳۱، اعلام کرد که این توافقنامه تصویب نشد؛ موضوعی که به گفته ازمی استالارد، خبرنگار بیبیسی که در اجلاس آنتالیا حضور دارد، نشاندهنده یک تحول تقریبا بیسابقه است.
آقای کوروم گفت که پس از ناکامی پیشنویس چهارم در دستیابی به توافق میان هیئتها، پیشنویس جدیدی برای توافق اقلیمی ارائه نخواهد شد.
کریس بوون، وزیر استرالیایی و یکی از میزبانان مشترک این اجلاس، گفت که برخی طرفها تهدید کردند در صورت گنجاندن موضوع سوختهای فسیلی، میز مذاکره را ترک خواهند کرد، در حالی که گروهی دیگر خواستار گنجاندن آن بودند.
آقای بوون گفت که این اجلاس با «پیچیدهترین و پرتنشترین فضای ژئوپلیتیک در دوران اخیر» روبرو بوده است.
دارا اوبراین، رئیس هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا در این اجلاس، برخی کشورهای نفتخیز و تولیدکنندگان سوختهای فسیلی را متهم کرد که مذاکرات در ترکیه را «به گروگان گرفتند»؛ زیرا که در چهارمین پیشنویس توافق نیز هیچ اشارهای به سوختهای فسیلی نشده بود.
برخی کشورهای عربی ابراز داشتهاند که با حسن نیت همچنان در گفتگوها مشارکت خواهند کرد.
روسیه ضمن دفاع از مخالفت خود با گنجاندن تعهدی برای گذار از سوختهای فسیلی، در سخنرانیاش مستقیما از اتحادیه اروپا انتقاد کرد.
میاتا فانبوله، وزیر انرژی بریتانیا، گفت که عدم موفقیت مذاکرات در «ایجاد اجماع» میان طرفین، «مایوسکننده» است.
علاوه بر بریتانیا، کشورهای دیگر هم اعلام کردند که از پیشنویس ارائهشده در این اجلاس توسط میزبانان مشترک، ترکیه و استرالیا، عمیقا مایوس و سرخورده شدهاند.
در این پیشنویس اذعان شده است که هدف تعیینشده در توافقنامه پاریس در سال ۲۰۱۵ برای محدود کردن افزایش دمای جهانی به کمتر از ۱/۵ درجه سانتیگراد محقق نخواهد شد؛ با فراتر رفتن گرمایش زمین از این مرز، پیامدهای تغییرات اقلیمی بهطور چشمگیری تشدید خواهند شد.
این اجلاس طولانیترین نشست در تاریخ این مذاکرات محسوب میشود، بهطوری که گفتگوها دو روز پس از زمان مقرر برای پایان آن (جمعه، ۲۰ نوامبر)، همچنان ادامه داشت.
اگر کشورها نتوانند به اجماع برسند، مذاکرات میتواند تا سال آینده به حالت تعلیق درآید، امری که پیشتر فقط یک بار در اجلاس کاپ رخ داده است.
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
این مذاکرات در شرایطی به درازا کشید که کشورها با شوک افزایش قیمت نفت و تنشهای ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ آمریکا و ایران روبهرو هستند. خبرگزاری فرانسه میگوید که این وضعیت از جمله عواملی است که انتظارات برای دستیابی به پیشرفتی مهم در اجلاس امسال را کاهش داد.
اختلاف اصلی بر سر پیشنویس توافق نهایی بوده است. در نسخه اولیه این سند، به تسریع روند کنار گذاشتن سوختهای فسیلی اشاره شده بود، اما در نسخه دوم که روز پنجشنبه منتشر شد، تمام اشارهها به نفت و گاز و زغالسنگ حذف شد؛ تغییری که با اعتراض شدید شماری از کشورها و تهدید به ترک مذاکرات روبهرو شد.
اتحادیه اروپا و کشورهای جزیرهای اقیانوس آرام از مخالفان اصلی متن جدید هستند. ووپکه هوکسترا، مسئول مذاکرات اقلیمی اتحادیه اروپا، هشدار داد که «نداشتن توافق بهتر از یک توافق بد است».
وزیر تغییرات اقلیمی ایرلند هم گفت که حدود ۱۳۰ کشور حاضر در اجلاس خواهان آن هستند که در توافق نهایی دستکم به سوختهای فسیلی و کنار گذاشتن تدریجی آنها اشاره شود.
در مقابل، عربستان سعودی از جمله کشورهایی است که بر سر آینده سوختهای فسیلی با اتحادیه اروپا اختلاف دارد.
ریاست اجلاس تلاش کرد که با برگزاری نشستهایی میان طرفهای مخالف، راهی برای دستیابی به توافق پیدا کند.
یکی دیگر از موضوعات اختلاف، پیشنهاد گسترش استفاده از فناوری جذب و ذخیره کربن است؛ فناوریای که صنعت سوختهای فسیلی از آن حمایت میکند. منتقدان میگویند که هزینه بالای این فناوری و عملکرد محدود آن در کاهش انتشار گازهای گلخانهای، ممکن است به ادامه استفاده از سوختهای فسیلی منجر شود.