سه روز پس از واژگونی اتوبوس حامل کارکنان شرکت نفت و گاز انجیال دهلران و جانباختن ۱۳ نفر و در مراسم خاکسپاری و عزاداری این کارگران، ۲۶ آبان ۱۴۰۵، اعتراضات و تجمعهای خیابانی در شهر آبدانان استان ایلام شکل گرفت نیروهای سرکوب برای خاموش کردن شعله اعتراض مردم حاضر بودند. به گفته او یگان ویژه از همان شروع اعتراض مردم در خیابانهای شهر حاضر شده، اینترنت را به شدت کُند کردند و دسترسی کاربران به شبکههای اجتماعی و پیامرسانها بهشدت محدود بوده است سه روز پس از واژگونی اتوبوس حامل کارکنان شرکت نفت و گاز انجیال دهلران و جانباختن ۱۳ نفر و در مراسم خاکسپاری و عزاداری این کارگران، ۲۶ آبان ۱۴۰۵، اعتراضات و تجمعهای خیابانی در شهر آبدانان استان ایلام شکل گرفت؛ اعتراضاتی مسالمتآمیز که شعارهایی که راس هسته سخت قدرت در ایران را هدف میگرفت، چون «مرگ بر دیکتاتور» و «جمهوری اسلامی رهبر کارتُنیات کو» در آن سر داده شد.
گزارشهای رسیده به ایرانوایر از تداوم جو امنیتی در این شهر حکایت دارد. جمعهشب هم ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که بیانگر تداوم شعاردهی شبانه جوانان معترض در این شهر بود. یک فرد مطلع به ایرانوایر گفته که مردم شهر، «ناراحت و خشمگین» هستند ولی فشارهای امنیتی «بالا» است.
پیشتر، منابع مطلع به ایران وایر گفته بودند که «میثم نظری»، پرستار بیمارستان رسول اکرم شهر آبدانان بهدلیل کمک به مجروحان اعتراضات اخیر بازداشت شده است. رسانههای حقوقبشری نیز از بازداشت هشتنفر دیگر از جوانان شهر خبر دادهاند.
آبدانان کجاست و چرا در سالهای اخیر نامش با شروع و تداوم اعتراضات در ایران گره خورده است؟
شامگاه شنبه ۲۳ آبان۱۴۰۵، اتوبوس حامل کارگران شرکت نفت و گاز دهلران در محور فرعی دشتعباس به مورموری دچار سانحه تصادف شد. در ویدیوهایی که صداوسیما در همان ساعات اولیه منتشر کرد، رانندگان این مسیر میگویند پیچ محل واژگونی «همیشه حادثهساز بوده است.»
در ساعات نخست پس از حادثه، «سیاوش محبی»، رییس پلیس راه فراجا، شمار کشتهشدگان را هفت نفر و مصدومان را ۲۵ نفر اعلام کرده بود. با ادامه امدادرسانی، آمار جانباختگان افزایش یافت. آخرین گزارشها حاکی از کشتهشدن ۱۳نفر از کارگران در این تصادف است.
در همان روز نخست، دادستان آبدانان از «بررسی علت حادثه و احتمال قصور یا تخلف» خبر داد و از شهروندان خواست از تجمع در محوطه بیمارستان خودداری کنند. استاندار ایلام هم یک روز عزای عمومی در استان و دو روز عزای عمومی در شهرستان آبدانان اعلام کرد، اما منابع مطلع به ایرانوایر گفتهاند که «مردم از دست حکومت و مسوولانش خشمگین بوده و هستند.»
با افزایش نگرانیهای مسوولان از این خشم عمومی، در روزهای اخیر رسانههای داخل ایران بارها «پیگیری علت سانحه»، « دلجویی از بازماندگان »، « پیگیری روند درمان مجروحان » و حتی « همدردی رییسجمهور با حادثهدیدگان » را بازتاب دادهاند. روز جمعه هم، « احمد فداله »، امام جمعه آبدانان، موضوع «مطالبه اصلاح جادهها و رسیدگی به حقوق آسیبدیدگان حادثه آبدانان» را مطرح کرده است.
با اینحال، فرد مطلعی که با ایرانوایر گفتوگو کرده میگوید که جو شهر کاملا امنیتی است و «چیزی از ناراحتی و خشم مردم کم نشده» است.
اما، سه روز پس از واژگونی اتوبوس حامل کارگران شرکت گاز دهلران و جانباختن ۱۳ نفر، شماری از شهروندان آبدانان روز سهشنبه ۲۶آبان ۱۴۰۵ در اعتراض به بیپاسخ ماندن پرسشها و ابهامات درباره این حادثه، تجمع کردند.
ویدیوهای منتشر شده از این تجمع اعتراضی، جمعیت گستردهای را نشان میدهد که شعارهایشان از اعتراض به کشته شدن کارکنان نفت و گاز فراتر رفته و مستقیما نظام جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
در برخی از این ویدیوها معترضان علیه «روحالله خمینی»، بنیانگذار جمهوری اسلامی شعار سر داده و بنرهای وزارت اطلاعات را پاره میکنند. ویدیوهای دیگری هم از سر دادن شعار « جمهوری اسلامی رهبر کارتنیات کو ؟!»که اشاره به ناپیدا بودن «مجتبی خامنهای» از زمان رسیدن به مقام رهبری دارد در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. همچنین شعارهایی چون « این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده » و « علیرضا روحت شاد » نیز در تجمع روز سهشنبه آبدانان سر داده شده است؛ اشاره به « علیرضا صیدی »، دانشآموز ۱۶ساله مدرسه تیزهوشان این شهر که در اعتراضات دیماه با گلوله سرکوبگران جمهوری اسلامی کشته شد.
او همچنین از شلیک گاز اشکآور و شلیک به سمت معترضان با سلاح ساچمهای هم خبر داده و میگوید: «آماده بودند که سرکوب کنند و هیچ مراعات داغداری مردم را هم نمیکردند.»
پیشتر نیز گزارشهایی از سرکوب معترضان آبدانانی و شلیک به سمت معترضان با گلولههای ساچمهای منتشر شده بود. بر اساس اطلاع ایرانوایر هویت یکی از مجروحان اعتراضات سهشنبه شب در آبدانان « ابوالفضل قاسمی » است. شمار دقیق زخمیها و وضعیت جسمانی آنان تا لحظه تنظیم این گزارش همچنان نامشخص است.
بر اساس گزارش نهادهای حقوقبشری، تاکنون دستکم ۹تن از جوانان آبدانانی بازداشت شدهاند. روز پنجشنبه، ۲۸آبان ایرانوایر مطلع شد که ماموران امنیتی روز «میثم نظری» از پرستاران بیمارستان «رسول اکرم» در آبدانان را بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل کردهاند. منابع آگاه به ایرانوایر گفتند که این پرستار بهدلیل کمک به مجروحان اعتراضات اخیر در آبدانان بازداشت شده است.
ماموران امنیتی ظهر روز پنجشنبه با یورش به محل کار میثم نظری او را بدون ارایه حکم قضایی بازداشت کردهاند و پیگیری خانواده و نزدیکان او برای اطلاع از محل نگهداری وی بینتیجه مانده است.
سازمان حقوق بشری «ههنگاو» نیز روز پنجشنبه، ۲۸آبان اعلام کرد با شناسایی «پیمان کریمزاده»، شمار بازداشتشدگان اعتراضات آبدانان به دستکم هشت نفر رسیده است. به گفته این سازمان، «محسن باویر» و «سینا درویشی»، نوجوان ۱۵ساله، پس از چند ساعت آزاد شدند ولی از محل نگهداری و وضعیت ششنفر دیگر اطلاعی در دست نیست.
این سازمان حقوقبشری اسامی بازداشتشدگان را پیمان کریمزاده، «آرمین سلیمانی»، «اصغر اکبری»، «بهنام مرادی»، سینا درویشی، «سعید عبداللهی»، «ایرج حیدری» و محسن باویر اعلام کرده است.
یک شهروند اهل آبدانان و منبع مطلعی که با ایرانوایر گفتوگو کرده با تاکید بر اینکه این شهر و در کل استان ایلام با وجود منابع غنی زیرزمینی، آب فراوان و طبیعت بخشنده در فقر و محرومیت نگه داشته شده، میگوید: «شاخص فلاکت در ایلام بیشتر از ۱۲۰ درصد است، ما یکی از بالاترین شاخصهای فلاکت کشور را داریم. مردم واقعا با سختی صورت خود را سرخ نگه میدارند، اما مساله ما فقط فقر و محرومیت تحمیلشده به مردممان نیست.»
او با اشاره به آزادیخواهی مردم آبدانان، میگوید: «مردم آبدانان در دیماه، هر روز توی خیابانها بودند. درِ مغازههای سپاه را توی شهر باز کردند ولی یکچیز با خودشان خانه نبردند.»
اشاره او به ویدیویی است که در دی۱۴۰۴ از اعتراضات در شهر آبدانان منتشر شد، معترضان کیسههای برنج فروشگاههای به گفته این شهروند، «متعلق به سپاه پاسداران» را در هوا پخش میکردند. این ویدیو در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشت و در مقابل روایت رسمی حکومت که مدعی بود اعتراضات صرفا معیشتی است، قرار گرفت.
این شخص با تاکید بر اینکه جمعیت آبدانان از دو گروه اتنیکی تحت ستم، کُرد و لُر تشکیل شده و دههها تبعیض، جان مردم این شهر را به لب آورده، میگوید: «اما واقعا مساله فقط فقر و محرومیت تحمیلشده به ما نیست، ما برای آزادی سینه سپر میکنیم.»
در روزهای گذشته کاربران بسیاری در شبکههای اجتماعی، «شرافت» و «شجاعت» مردم این شهر را تحسین کردهاند. بسیاری به گستردگی، شروع و تداوم اعتراضات در این شهر در دیماه ۱۴۰۴ پرداختهاند.
در دیماه ۱۴۰۴، اعتراضات به شرایط معیشتی و سقوط ارزش ریال اگرچه از بازار تهران آغاز شد، اما با گسترش اعتراضات به شهرهای دیگر ایران، بهسرعت رنگوبوی ضدحکومتی به خود گرفت. در روزهای منتهی به ۱۸ و ۱۹دی، بیش از صد شهر ایران درگیر اعتراضات بودند، اما در استان ایلام و بهویژه شهر آبدانان، ویدیوها و گزارشهای متعددی از سرکوب بیسابقه شهروندان معترض منتشر شد. یکی از معروفترین این ویدیوها حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان « امام » ایلام بود. ملکشاهی، ایلام و آبدانان از اصلیترین مراکز اعتراض در این استان بودند.
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
با ایرانوایر همکاری کنید ویدیوها و مطالب خود را برای ما بفرستید