روزنامهٔ فایننشال تایمز روز شنبه ۳۰ آبان، با استناد به دادههای اولیهٔ شرکت ردیابی محمولههای نفتی کپلر، گزارش داد که حجم نفت عبوری از تنگهٔ هرمز در دومین هفتهٔ نوامبر (حدود ۱۷ تا ۲۳ آبان) به نزدیک نصف میزان ثبتشده در هفتهٔ نخست این ماه کاهش یافته است.
این کاهش پس از دورهای از بهبود چشمگیر انتقال نفت از تنگه هرمز رخ داده است، بهطوری که در شش روز از ماه اکتبر، حجم محمولههای نفتی عبوری از این آبراه حتی از سطح پیش از جنگ نیز فراتر رفته بود.
صادرات نفت از این آبراه که در نخستین ماه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تقریباً متوقف شده بود، از شهریورماه روند افزایشی گرفت و در مهرماه، بدون احتساب نفت ایران، به میانگین روزانه حدود ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه رسید. این بهبود تا حد زیادی با عبور کاروانهای نفتکش تحت حفاظت نیروی دریایی آمریکا امکانپذیر شد.
بر اساس آمار مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، در هفتهٔ منتهی به ۱۸ نوامبر، مجموعاً ۲۶۳ کشتی از تنگهٔ هرمز عبور کردند که ۱۵ درصد کمتر از هفتهٔ پیش از آن و ۲۰ درصد کمتر از دو هفته قبل بود.
از این تعداد، ۳۷ فروند نفتکش بودهاند، در حالی که در هفتهٔ قبل ۵۲ نفتکش از این مسیر عبور کرده بودند. البته شمار نفتکشهای عبوری تقریباً با دو هفته پیش از آن برابر بوده است.
پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اسفند پارسال، روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند و این آبراه مسیر انتقال نزدیک به یکپنجم عرضهٔ جهانی نفت و گاز بود.
فایننشال تایمز تأکید کرده است که آمار کپلر مقدماتی است و ممکن است پس از شناسایی کشتیهایی که بدون ارسال اطلاعات موقعیت خود از تنگه عبور کردهاند، افزایش یابد.
برخی کشتیها در شرایط ناامن دریایی، سامانهٔ شناسایی خودکار خود را خاموش میکنند تا ردیابی موقعیت آنها دشوارتر شود.
با وجود این محدودیت آماری، فایننشال تایمز مینویسد کاهش حجم نفت عبوری نشانهای از آن است که تشدید حملات ایران به کشتیهای تجاری بر صادرات نفت منطقه تأثیر گذاشته است.
حملات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کشتیهای تجاری در هفتههای اخیر افزایش یافته و با وجود تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها ادامه پیدا کرده است.
در تازهترین مورد، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز شنبه ۳۰ آبان از برخورد یک پرتابهٔ ناشناس به نفتکشی در نزدیکی منطقهٔ خصب عمان خبر داد. روز جمعه نیز یک نفتکش دیگر هنگام خروج از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد.
سپاه پاسداران پس از این حملهها این ادعا را تکرار کرده که نفتکشها هنگام تلاش برای عبور از تنگه با مین برخورد کردهاند.
احتمال قطع کامل درآمد نفت ایران؛ تندروها خواستار شکستن محاصرۀ آمریکا شدند
کاهش حجم نفت عبوری از تنگه هرمز در شرایطی رخ داده است که صادرات نفت خود ایران نیز به دلیل محاصرهٔ دریایی آمریکا با محدودیتهای گستردهای روبهرو است.
ارتش آمریکا از روز ۲۳ تیر دور تازهای از محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را آغاز کرد و این محاصره همچنان ادامه دارد. در پی این محاصره، برآوردهای شرکت کپلر از احتمال به صفر رسیدن درآمد صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران تا اواسط ماه آیندهٔ میلادی حکایت دارد.
برآوردهای کپلر همچنین نشان میدهد حدود ۴۳ میلیون بشکه نفت ایران در محدودهٔ محاصره گرفتار مانده است.
وضعیت تنگه هرمز از موضوعات اصلی اختلاف ایران و آمریکا در مذاکراتی است که تاکنون به نتیجه نرسیده است. مقامات جمهوری اسلامی بازگشایی کامل تنگه را به تحقق شروط خود در قبال آمریکا گره زدهاند، در مقابل آمریکا برای حصول توافق خواهان امتیاز در مورد برنامهٔ هستهای تهران و بهخصوص تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در تازهترین موضعگیری خود دربارهٔ این اختلاف گفت که «امکان دستیابی به فرمولی منصفانه وجود دارد»، اما تأکید کرد که این مواد از کشور خارج نخواهد شد و موضوع باید در چارچوب یک توافق جامع و با رعایت منافع ایران بررسی شود.