بیش از ۲۲ سال پیش، زلزله شهر بم را با خاک یکسان کرد. امروز زنی از همان شهر برای دومین بار جایزه بهترین مربی زن آسیا را از آنِ خود کرد. مرضیه جعفری، سرمربی تیم ملی فوتبال زنان ایران و باشگاه خاتون بم، با این عنوان دومین مربی زن تاریخ این جایزه شد که دو سال پیاپی برنده آن میشود.
در شبی که حسین طیبی و سعید احمدعباسی، دو ستاره فوتسال ایران، از دریافت جایزه ناکام ماندند، علیرضا بیرانوند هم عنوان بهترین بازیکن مرد سال آسیا را گرفت. او از دو رقیب سرشناس عربستانیاش، سالم الدوسری و فراس البریکان، پیشی گرفت و نخستین دروازهبان تاریخ این جایزه شد.
کنفدراسیون فوتبال آسیا ۲۴ مهر فهرست نامزدهای سیامین دوره جوایز سالانهاش را اعلام کرد، درست یک سال پس از شبی که مرضیه جعفری در ریاض نخستین برنده ایرانی این عنوان شد.
رقبای او این بار ما شیائوشو، سرمربی تیم ملی دختران زیر ۱۷ سال چین، و پارک یونجئونگ، مربی تیم ملی زنان زیر ۲۰ سال کره جنوبی بودند.
نام علیرضا بیرانوند در بخش بهترین بازیکن مرد و حسین طیبی و سعید احمدعباسی در فوتسال هم در فهرست آمده بود، اما مرضیه جعفری تنها نامزد ایرانی بخش زنان بود.
مراسم پنجشنبه ۲۸ آبان در بانکوک برگزار شد و برندگان در ۱۹ بخش معرفی شدند.
مرضیه جعفری پس از اعلام فهرست به سایت فدراسیون گفته بود: «این عنوان به افراد زیادی تعلق دارد و نمیتوان آن را صرفا یک موفقیت فردی دانست.»
او این نامزدی را فرصتی برای دیدهشدن فوتبال زنان ایران در قاره خواند.
مرضیه جعفری متولد ۱۳۶۱ در بم است و به گفته کنفدراسیون آسیا، از ۱۷سالگی مربیگری را آغاز کرده است.
زلزله ۱۳۸۲ نقطهعطف زندگی او شد. به روایت رسانههای ایرانی، بیشتر دخترانی که در تیم فوتسال شهر بازی میکردند زیر آوار ماندند. جعفری اما با شعار «بم را زنده نگه دارید» تیمی تازه ساخت و بازیکنانش را از فوتسال به فوتبال آورد. او از سال ۱۳۸۷ در باشگاه بم ماند، یک سال بعد تیم به رده بالا صعود کرد و نخستین قهرمانی در سال ۱۳۹۰ به دست آمد. از آن زمان دوازده جام لیگ برتر به نام او ثبت شده که آخرینش بهمن ۱۴۰۴ بود.
مسیر او البته هموار نبود. مرضیه جعفری در بهار ۱۴۰۰، او پسر جوانش را پس از ماهها بیماری، از دست داد و پس از آن برادرش را. در گزارشها آمده است که او پس از این فقدانها قصد کنارهگیری داشت، اما در نشست خبری آغاز فصل، با چشمانی اشکبار از پسرش یاد کرد و به کار بازگشت.
۲۴ مهر ۱۴۰۴ (۱۶ اکتبر ۲۰۲۵) کنفدراسیون آسیا مرضیه جعفری را نخستین ایرانی برنده این جایزه و پانزدهمین برنده تاریخ آن معرفی کرد. پیشتر تنها دو ایرانی دیگر، شهرزاد مظفر در ۲۰۱۰ و کتایون خسرویار در ۲۰۱۹، به فهرست نامزدها رسیده بودند. دلیل اصلی انتخاب او هدایت تیم ملی در مقدماتی جام ملتهای آسیا بود.
مرضیه جعفری حدود سه ماه پیش از آن سرمربی شده بود و در آخرین بازی گروهی با پیروزی ۲ بر ۱ برابر اردن، ایران را برای دومین بار پیاپی به این تورنمنت رساند. پیشتر در سال ۲۰۲۲ برای نخستین بار به آن راه یافته بود. در سطح باشگاهی هم خاتون بم را از دور مقدماتی لیگ قهرمانان زنان آسیا در فصل ۲۵-۲۰۲۴ تا مرحله یک چهارم نهایی برد.
کنفدراسیون او را از چهرههای شناختهشده مربیگری در قاره توصیف کرد.
خبرنامه بیبیسی فارسی گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
مرضیه جعفری در شرایطی برای بار دوم نامزد این عنوان شد که سالی پرچالش را پشت سر گذاشته بود. در جام ملتهای زنان آسیا در استرالیا، تیم او با سه شکست ۳ بر صفر برابر کره جنوبی، ۴ بر صفر برابر استرالیا و ۲ بر صفر برابر فیلیپین در انتهای گروه ماند.
این رقابتها در روزهایی برگزار شد که جنگ در ایران آغاز شده بود. سکوت بازیکنان هنگام پخش سرود ملی در بازی نخست جنجال آفرید و به گزارش رسانههای استرالیایی، تلویزیون دولتی ایران آنها را «خائن» خواند. پنج عضو تیم در استرالیا پناهندگی گرفتند و بعدها برخی از آنان از تصمیم خود بازگشتند. مرضیه جعفری پس از آخرین بازی گفته بود بازیکنان میخواهند هرچه زودتر به ایران بازگردند.
در آبان نیز خاتون بم در لیگ قهرمانان زنان آسیا در میانمار با سه شکست ۱-۴، ۱-۶ و ۰-۳ و با دریافت ۱۳ گل حذف شد. «سایت فوتبالی» و برخی دیگر از رسانههای ایرانی پرسیدند این نتایج چگونه با عنوان «بهترین» سازگار است و یادآور شدند او هنوز جام قارهای ندارد. کنفدراسیون اما در توضیح انتخاب او از فصلی درخشان با خاتون بم و تیم ملی یاد کرد.
مرضیه جعفری پیش از مراسم، در گفتوگو با سایت فدراسیون فوتبال بیش از جایزه، از آینده سخن گفته بود. او پویایی لیگ زنان را ستود و گفت اگر باشگاههای بزرگ در سطح آکادمی وارد فوتبال زنان شوند، «پشتوانه ارزشمندی» برای تیم ملی پدید میآید. به باور او هرچه بازیکنان از سنین پایینتر آموزش ببینند و در مسابقات منظم شرکت کنند، آینده بهتر خواهد بود. این برد، با همه نقدهایی که بر نتایج اخیر او وارد شده، به این حرف وزن بیشتری میدهد: مشکل فوتبال زنان ایران از نیمکت فراتر میرود و به زیرساخت میرسد.
او پس از انتخاب به عنوان برترين مربی زن سال آسيا هم گفت: «امیدوارم بتوانیم همه با هم برای رشد فوتبال بانوان ایران قدم برداریم.»
پیام و درخواست مرضیه جعفری برای فوتبال زنان واضح است اما سوال اساسی اینجاست که آیا صدای او به رغم دو بار برگزیده شدن به عنوان برترین مربی زن سال آسیا از سوی مسئولان فوتبال ایران شنیده میشود؟